Anders dan bij een volautomaat dient u bij een pistonmachine zelf de juiste hoeveelheid koffie van goede maling in de filter te doen en aan te drukken. De filter welke in de houder zit (piston) draait u onder de machine. Een druk op de knop zet de machine in werking. In plaats van los gemalen koffie kunnen pistonmachines ook geschikt zijn voor sachets: de gemalen koffie zit dan reeds onder de juiste druk verpakt in een papieren filterzakje (voordeel: super makkelijk en schoon).